Vaderschap in Nederland: waar staan we?

Wat is de huidige staat van vaderschap in Nederland? Hoewel betrokken vaderschap steeds meer geaccepteerd wordt en dit ook zichtbaar is in het straatbeeld, valt er nog een wereld te winnen. In deze serie onderzoekt VADER Magazine de huidige staat van vaderschap in Nederland, waarbij we ook kijken naar de kansen én voordelen van een aanwezige en betrokken vader voor gezin en maatschappij. 

We kunnen deze serie beginnen met goed nieuws. Want wát is dit een mooie tijd om vader te worden. Nog nooit eerder in de moderne geschiedenis was er zoveel ruimte om invulling te geven aan het vaderschap. Waar men pakweg dertig jaar geleden nog de wenkbrauwen fronste wanneer een vader achter de kinderwagen liep, kijkt vrijwel niemand daar tegenwoordig meer van op. Ook komt er steeds meer aandacht voor het thema vaderschap in de media en is de langverwachte uitbreiding van het vaderschapsverlof nu eindelijk een feit. We kunnen het niet ontkennen: de opmars van de zorgende vader in Nederland is in volle gang.

Vaders willen wel zorgen, maar doen het niet

Maar dat is niet het hele verhaal. Uit het in 2019 gepubliceerde rapport The State of Dutch Fathers bleek dat 60% van de jonge vaders een deeltijd werkwens heeft om meer tijd met hun kind en gezin door te brengen. Dat is op zichzelf goed nieuws, maar nu komt het. Van die 60% blijkt slechts 10% (!) daar ook naar te handelen. Dat roept natuurlijk de vraag op: hoe kan dit verschil zo groot zijn? Het rapport geeft hier meerder verklaringen voor, waarvan deze het meest opvallend zijn:

  • mannen en vaders ervaren een gebrek aan sociale steun en stimulans, zowel vanuit de werkgever als de directe omgeving, wanneer ze aangeven minder te willen werken en/of meer te willen zorgen.
  • financiële terugval is een belangrijke reden voor vaders om niet minder te gaan werken na de geboorte van hun kind(eren). Zeker wanneer ze kostwinner zijn, of verantwoordelijk zijn voor het grootste deel van het gezinsinkomen.

Ouderschap staat gelijk aan moederschap

Kortom, het Nederlandse systeem is nog onvoldoende ingericht op vaders die actief willen zorgen. Dat begint al tijdens de zwangerschap, waarbij de communicatie vrijwel volledig op de moeder is gericht. Ook de maatschappelijke druk op het kostwinnerschap is, hoewel dat overigens wel steeds minder wordt, vandaag de dag nog altijd een belangrijke factor. Daarbij wordt de vader in veel gevallen nog niet altijd voor ‘vol’ aangezien wanneer we het hebben over de opvoeding.

Vader als secundaire verzorger

Het is een beeld dat wordt gevoed door de media, waarin de vader vaak wordt afgeschilderd als een sullige goedzak die op een onhandige manier de instructies van zijn vrouw opvolgt. Om vervolgens via de achterdeur weer naar zijn werk te verdwijnen. Dergelijke stereotypen zijn goed voor een lach en zorgen voor herkenning, maar óók voor terughoudendheid: aanstaande vaders die misschien wel willen zorgen, voelen hierdoor niet de ruimte om daadwerkelijk een zorgende rol op te pakken. Daarbij komt dat het stereotype beeld verregaande gevolgen heeft. Zo wordt een kind na een (v)echtscheiding nog altijd onevenredig vaak aan de moeder toegewezen en zijn (aanstaande) vaders, bijvoorbeeld bij de erkenning of na een scheiding, afhankelijk van de positie die de moeder of rechter hem toebedeelt.

Opmars van de zorgende vader in Nederland

De situatie is natuurlijk veel complexer en vaak zorgt een combinatie van factoren voor een individuele uitkomst. Maar toch is het interessant om de staat van vaderschap in Nederland verder te onderzoeken. Betrokken vaderschap zou namelijk zomaar eens de sleutel kunnen zijn voor veel hedendaagse problemen waar we als samenleving mee te maken hebben. Zo komt er steeds meer bewijs en erkenning voor de positieve impact die een vader heeft op het leven van zijn kind. Verder speelt een aanwezige en betrokken vader een belangrijke rol bij het emancipatievraagstuk en de keuzevrijheid van vrouwen en jonge moeders. En natuurlijk bij dé uitdaging van hedendaagse gezinnen: een goede balans vinden tussen werk en ouderschap.

De papa (r)evolutie

De komende tijd zal ik op deze plek de huidige staat van vaderschap in Nederland verder onderzoeken. Ik verken de huidige positie van vaders vanuit verschillende perspectieven, maar kijk ook naar de kansen en mogelijkheden, en de voordelen die betrokken vaderschap met zich meebrengt. Heb je vragen of suggesties voor bepaalde thema’s of onderwerpen waarvan je vindt dat die niet mogen ontbreken? Laat een reactie achter op dit artikel en dan kom ik zeker even bij je terug.

Dit artikel is geschreven door VADER Magazine oprichter Robin van Tilburg en verscheen eerder, in aangepaste vorm, op de website van Ouders Centraal.

Deel dit artikel:

Dit item bevat de vader thema's:

Plaats een reactie

blog items met hetzelfde thema

Waarom het goed is als je als vader voorleest

We weten natuurlijk al jaren dat voorlezen een positieve invloed heeft op de ontwikkeling van kinderen. Maar wist je dat als een vader voorleest, dat nog eens extra voordelen met ...
Rol vader tijdens de zwangerschap

Wat je als vader tijdens de zwangerschap kunt doen: 10 tips!

Als aanstaande vader is je rol tijdens de zwangerschap beperkt. Immers: je partner is degene die de baby in zich draagt en als vader heb je sowieso niet zoveel met ...
Band tussen vader en baby

Hoe krijg je als vader een veilige hechting met je baby? 14 tips!

Kun je als vader vanaf het begin een band opbouwen met je baby? Spoiler alert: ja, dat kan! In dit artikel vertellen we je meer over de hechtingsrelatie tussen vader ...
Vaderschap en verlies

Joris de Drakendoder: een verhaal over vaderschap & verlies

Hoe ga je als vader om met het verlies van je kind? Nadat zijn dochter Liv stil werd geboren, kwam de wereld van vader Ernst-Jan abrupt tot stilstand. Bij het ...

Vader worden en niet getrouwd? Hier moet je op letten!

Als je vader wordt ben je in Nederland niet automatisch ook de juridische vader van je kind. Ben je niet getrouwd of heb je geen geregistreerd partnerschap met de moeder ...

Omgaan met een miskraam: hoe doe je dat als vader?

Een miskraam: het is iets wat je als aanstaande vader nooit hoopt mee te maken, maar ongeveer tien procent van alle zwangerschappen mondt uit in een miskraam. Zelf dacht ik ...
aandacht voor je kind

Papa zijn: zó heb je als vader en kind samen een leuke dag!

Een aanwezige en betrokken papa zijn: dat is mijn uitgangspunt sinds ik vader ben geworden. Maar ja, écht aandacht voor je kind hebben, hoe doe je dat als je nog ...
Vaderschap en verlies

Joris de Drakendoder: een verhaal over vaderschap & verlies

Hoe ga je als vader om met het verlies van je kind? Nadat zijn dochter Liv stil werd geboren, kwam de wereld van vader Ernst-Jan abrupt tot stilstand. Bij het ...

Vader worden en niet getrouwd? Hier moet je op letten!

Als je vader wordt ben je in Nederland niet automatisch ook de juridische vader van je kind. Ben je niet getrouwd of heb je geen geregistreerd partnerschap met de moeder ...

Dit vind je vast ook interessant

Vaderschap en verlies

Joris de Drakendoder: een verhaal over vaderschap & verlies

Communiceren met je baby - vader en baby

Communiceren met je baby: in gesprek met expert Jessica Boerema

Boek voor vaders

Een waardevol boek voor vaders: Daddycation van Stephen van der Leij